Inspekcja Pracy: wsparcie dla ojców — co warto wiedzieć

Państwowa Inspekcja Pracy zapowiada ukierunkowane kontrole w zakresie egzekwowania uprawnień rodzicielskich — sygnał dla pracowników i pracodawców, że prawa ojców będą aktywnie nadzorowane.

Co się zmieniło?

PIP wyraźnie podkreśla, że będzie kontrolować przestrzeganie przepisów dotyczących prawa ojców do przejęcia urlopu macierzyńskiego oraz stosowania uzupełniającego urlopu macierzyńskiego (wprowadzonego 19 III 2025 r.). Kontrole będą obejmować przyznawanie wymiaru urlopu, terminy rozpoczęcia oraz ewentualne utrudnianie korzystania z uprawnień.

Kogo dotyczy?

• Pracownicy będący ojcami lub przyjmujący dziecko na wychowanie (także w rodzinach zastępczych, z wyjątkiem zawodowych) — którzy mogą przejąć część urlopu macierzyńskiego.
• Pracodawcy — których praktyki kadrowe w zakresie udzielania urlopów i rozliczania wniosków będą przedmiotem kontroli.

Od kiedy?

Komunikat opublikowano 23 VI 2026 — kontrole i zdynamizowane działania PIP obowiązują od tej daty. Przepisy dotyczące uzupełniającego urlopu macierzyńskiego obowiązują od 19 III 2025 r.

Co trzeba zrobić?

• Jeśli jesteś ojcem: sprawdź w dokumentacji kadrowej wymiar urlopu macierzyńskiego przysługujący matce i możliwości przejęcia części tego urlopu (od 6 do 23 tygodni zależnie od przypadku); złóż wniosek do pracodawcy jasno określający daty rozpoczęcia i wymiar przejmowanego urlopu.
• Jeśli przyjąłeś dziecko na wychowanie: weryfikuj prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego (20–37 tygodni, minimalnie 9 tygodni) i terminów granicznych związanych z wiekiem dziecka; przygotuj dokumenty sądowe, jeśli toczy się postępowanie adopcyjne.
• Dla pracodawców: zaktualizuj procedury przyjmowania wniosków urlopowych, zapewnij jasne informacje dla pracowników i przechowuj dowody o udzieleniu urlopu; przygotuj się na kontrole PIP — skoryguj praktyki uniemożliwiające korzystanie z uprawnień.
• W razie wątpliwości: skontaktuj się z działem kadr lub prawnikiem pracy; możesz zgłosić nieprawidłowości do PIP.

Aktualizacja ma charakter praktyczny — zawiera wskazówki wykonawcze. Dla szczegółów i odnośników do przepisów odsyłamy do pełnej informacji na stronie PIP.